Jakie mam szanse na inkubację? Dlaczego dobry pomysł to nie wszystko.

Przed rozpoczęciem pracy nad wnioskiem o dofinansowanie warto spojrzeć na dane z poprzednich naborów do inkubacji. Analiza sześciu operatorów pokazuje, że na jeden nabór przypadało średnio ponad 130 zgłoszeń przy puli ok. 30 dostępnych miejsc inkubacyjnych. Oznacza to, że tylko co piąty pomysł otrzymuje szansę na rozwój. W rekordowych momentach konkurencja była jeszcze większa — zdarzały się nabory, w których o 30 miejsc rywalizowało ponad 180 projektów.

Przy takiej skali zgłoszeń nawet poprawnie przygotowany wniosek jest obarczony wysokim ryzykiem odrzucenia. Proces oceny działa tu jak filtr, a nie klasyczny konkurs na najlepszy pomysł. Eksperci nie porównują wszystkich projektów między sobą — odrzucają te, które nie spełniają jasno zdefiniowanych kryteriów formalnych, biznesowych i innowacyjnych. W efekcie większość negatywnych ocen wynika z powtarzalnych, możliwych do uniknięcia błędów.

Dlatego Twoja strategia powinna być determinowana przez trzy główne obszary.

Innowacja - mierzalna przewaga nad rynkiem

W Platformach Startowych mówimy o innowacji produktowej w rozumieniu Podręcznika Oslo (OECD)¹: czyli nowym lub istotnie ulepszonym produkcie, który wnosi wartość dla rynku, a nie tylko dla Pomysłodawcy.
Innowacyjność nie jest oceniana na podstawie tego, czy pomysł wydaje się „nowy”, lecz na podstawie tego, czy wnosi realną, rynkowo istotną przewagę nad istniejącymi rozwiązaniami, tzn:

• wnosi mierzalną poprawę względem tego, co jest już dostępne,
• posiada potencjał wdrożeniowy (da się go zbudować, sprzedać i skalować),
• oraz czy ta przewaga ma znaczenie rynkowe, a nie tylko technologiczne.

Eksperci szukają rozwiązań, które są w stanie przejść drogę od prototypu do realnego wdrożenia rynkowego. Proponowane rozwiązanie musi znacząco odbiegać od tego co dotychczas oferuje rynek. Na tym kryterium odpada połowa pomysłów.

Co poprawia Twój pomysł? Jakie są jego kluczowe innowacyjne cechy i dlaczego?
Zbadaj konkurencję na rynku polskim, sprawdź z jakimi rozwiązaniami możesz konkurować na rynku zagranicznym i pokaż dokładnie w czym Twoje rozwiązanie jest lepsze od już dostępnych.
Dopilnuj, aby opis produktu był kompletny i prezentował cechy i przewagi decydujące o konkurencyjności i innowacyjności produktu. Miej na uwadze, że innowacyjny produkt to taki, który różni się znacząco od dotychczasowych produktów, dostępnych na rynku.
Ważne: Innowacja powinna mieć zasięg przynajmniej krajowy.

Na jakie problemy odpowiada projekt i w jaki sposób je rozwiązuje?

No właśnie. Potrzeba.

Ważnym jest pokazanie skali problemu i faktycznych dowodów potwierdzających potrzebę. Widzisz problem w swojej branży, ale opieranie go na własnym doświadczeniu nie będzie wystarczające.
Proces tworzenia innowacji często stanowi odpowiedź na wyzwania, jakie przed biznesem stawia jego otoczenie. Jest też ściśle związany ze zmianami zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz organizacji. Jeśli firma ma być konkurencyjna, dochodowa i wysoko wyceniana na rynku, prowadzenie działalności innowacyjnej jest właściwie obowiązkowe.
Pamiętaj - brak rozwiązania nie jest problemem i nie oznacza istnienia potrzeby! Może oznaczać, że rynek radzi sobie inaczej lub problem nie jest wystarczająco ważny, by za niego płacić. Eksperci nie będa kwestionować czy Pomysłodawca widzi problem, kwestionują to, czy ten problem jest wystarczająco powszechny, czy jest wystarczająco dotkliwy, oraz czy ktoś jest gotów zapłacić za jego rozwiązanie.

Samo „wydaje mi się” to za mało – koniecznym jest wykazanie wstępnych analiz rynku lub przedstawienie listów intencyjnych, potwierdzenie problemów w badaniach, przedstawienie liczb i skali. Szukamy rozwiązań na zwalidowane problemy rynkowe.
Znajdź raporty, poprzyj swoje tezy badaniami, przeprowadź rozmowy, zwróć się do potencjalnych klientów - pokaż, że posiadasz grupę zainteresowanych, udowodnij, że istnieje realna grupa odbiorców zainteresowanych Twoim produktem. Określ jakie potrzeby zaspokoi realizacja Twojego modelu biznesowego i wprowadzenia produktu na rynek. Określ jakie wartości dodane otrzymają klienci, do których kierowany jest twój produkt.

Model biznesowy

W ramach tego kryterium ocenie podlegać będzie zdolność projektu do wzrostu i skalowania w modelach takich jak np. licencja, franczyza, model partnerski, model otwartych innowacji, internacjonalizacja, rozszerzanie działań na nowe branże lub inne. W szczególności punktowana będzie adekwatność wybranej ścieżki skalowania do typu projektu, jego specyfiki branżowej oraz planowany model operacjonalizacji, w tym takie aspekty jak: automatyzacja procesów operacyjnych i biznesowych, standaryzacja produktów i usług, zasięg geograficzny pomysłu, model przychodów, wykorzystanie nowoczesnych technologii, strategia wprowadzenia produktu na rynek, elastyczny dostęp do zasobów, regulacje na różnych rynkach, struktura kosztów operacyjnych i inne aspekty mogące wpływać na możliwość wdrożenia i zdolność do szybkiego wzrostu.

Ważnym jest aby udowodnić zasadność finansową projektu. Choć przyznane środki mają formę wsparcia bezzwrotnego, proces oceny odbywa się w logice inwestycyjnej. Instytucja finansująca – w tym przypadku PARP – traktuje projekt jak kapitałową inwestycję publiczną: środki mają zostać przeznaczone na rozwiązania, które w perspektywie kilku lat wygenerują realną wartość gospodarczą, miejsca pracy oraz przychody na rynku.
Czy potrafisz zdefiniować główne źródła potencjalnych przychodów oraz zidentyfikować i zminimalizować główne koszty? Czy założenia są realistyczne w kontekście rynku i fazy rozwoju produktu?
Przedstaw argumenty, które potwierdzają potencjał biznesowy rozwiązania. Przedstaw możliwe do osiągnięcia przychody ale również koszty, które będzie trzeba ponieść do realizacji projektu, określ dynamikę wzrostu - najlepiej w perspektywie 3 lat.

Jak konkurować mądrze?

Inkubacja nie jest miejscem na szukanie pomysłu. Jeśli celem Twojego wniosku jest „sprawdzenie, czy to zadziała” – odpadniesz. Do Platform startowych trzeba wejść z dowodami, że rozwiązanie już działa — przynajmniej w minimalnej, zweryfikowanej formie (TRL 2-4) - a Ty potrzebujesz przede wszystkim zaplecza i środków.